Een clubnaam op een shirt, een logo langs de zijlijn of een advertentie tijdens een uitzending: wie een sportwedstrijd kijkt, ziet merken overal. Dat gold ook voor aanbieders van online kansspelen, en over die zichtbaarheid is jarenlang discussie gevoerd. Hieronder wordt uitgelegd wat het verschil is tussen reclame en sponsoring, welke argumenten critici aanvoeren, welke regels in Nederland gelden voor rolmodellen en voor boodschappen over verantwoord spelen, en hoe een kijker reclame en sponsoring kan herkennen. Zo ontstaat een overzicht van het debat en van de regels die er op dit moment voor gelden, zonder dat een standpunt wordt ingenomen.
Het verschil tussen reclame en sponsoring
Reclame is elke vorm van communicatie die bedoeld is om een product of dienst onder de aandacht te brengen. Sponsoring is een afspraak waarbij een organisatie geld of middelen verstrekt aan een club, evenement of persoon, in ruil voor het tonen van de eigen naam of het eigen merk. Het verschil zit dus in de vorm: reclame zendt een boodschap uit, sponsoring koppelt een naam aan iets wat al bestaat. In de praktijk lopen de twee in elkaar over, bijvoorbeeld wanneer een sponsornaam ook in advertenties wordt gebruikt. Voor de regelgeving is het onderscheid relevant, omdat beide begrippen afzonderlijk worden behandeld.
De vorm bepaalt ook hoe een uiting wordt beoordeeld. Een advertentie is direct te herkennen als een boodschap van de aanbieder, terwijl sponsoring vaak subtieler is en bijvoorbeeld uit een logo op een shirt of een bord bestaat. Daardoor kan sponsoring ook mensen bereiken die zelf geen reclame zoeken. Dat verklaart waarom beide in de regels naast elkaar worden genoemd.
| Doel | Een boodschap over het aanbod uitzenden | Een naam verbinden aan een club of evenement |
| Zichtbaarheid | Direct herkenbaar als boodschap | Vaak als logo of vermelding |
| Regelgeving | Eigen reclameregels | Eigen verbod voor online aanbieders |
Wat sponsoring in deze context betekent
Bij online kansspelen betekende sponsoring dat een aanbieder zijn naam of logo verbond aan een voetbalclub, een toernooi of een uitzending. Het merk verscheen dan op shirts, reclameborden of in de omlijsting van een uitzending, zonder dat een expliciete oproep nodig was. De zichtbaarheid kwam zo tot stand via de associatie met een geliefde club of sport. De regels zijn op dit punt aangescherpt: sinds 1 juli 2025 is sponsoring door online aanbieders verboden, ook in de sport. Daarmee is een onderdeel dat jarenlang het straatbeeld bepaalde uit de gereguleerde markt verdwenen. Wat blijft, is de vraag hoe die ontwikkeling te beoordelen valt.
De ontwikkeling van de regels in kort bestek:
- 1 oktober 2021: de legale online markt gaat open.
- 1 juli 2023: ongerichte reclame voor online kansspelen wordt verboden.
- 1 juli 2025: sponsoring door online aanbieders wordt verboden, ook in de sport.
Argumenten van critici
Een sportsite en een casinosite hebben beide een voorpagina met menu’s en rubrieken. Hoe een casinosite haar pagina ordent, valt te zien via Partypoker Casino. Zulke kenmerken bepalen het eerste beeld van een bezoeker. Critici van sponsoring voeren aan dat voortdurende zichtbaarheid van een merk gewenning kan opwekken en dat ook jongeren via een favoriete club met het merk in aanraking komen. Voorstanders wijzen op de inkomsten voor clubs.
Regels voor rolmodellen in reclame
In reclame voor online kansspelen mogen geen rolmodellen worden ingezet. Daaronder vallen influencers, (oud-)topsporters en modellen. De gedachte is dat mensen met een voorbeeldfunctie een sterke aantrekkingskracht hebben, vooral op jongere doelgroepen, en dat de boodschap daardoor een extra lading krijgt. Reclame mag zich bovendien niet richten op 18- tot 23-jarigen: de uiting moet een publiek bereiken waarvan minstens 95 procent 24 jaar of ouder is. De regels zijn dus zowel op de afzender als op het bereik gericht.
De uitingen en bijbehorende regels:
| Reclame met influencer of (oud-)topsporter | Niet toegestaan |
| Reclame gericht op 18- tot 23-jarigen | Niet toegestaan |
| Ongerichte reclame online | Verboden sinds 1 juli 2023 |
| Sponsoring door online aanbieders | Verboden sinds 1 juli 2025 |
Verantwoord-spelenboodschappen als aparte communicatie
Boodschappen over verantwoord spelen mogen niet worden gecombineerd met reclame. Dat betekent dat een advertentie niet tegelijk een waarschuwing of tip over bewust spelen mag bevatten, omdat de twee elkaar anders zouden kunnen vertekenen. De gedachte is dat een boodschap over verantwoord spelen op zichzelf moet staan, zonder dat die als bijsluiter van een aanbieding wordt gelezen. Een aparte communicatie geeft ruimte aan informatie die niet door commerciele belangen wordt gekleurd. Voor spelers is dat een duidelijk onderscheid: een aanbieding is een aanbieding en een beschermende boodschap blijft een beschermende boodschap, zonder dat de een de ander overschaduwt.
In de praktijk betekent die scheiding dat zulke boodschappen een eigen plek krijgen, bijvoorbeeld op een informatiepagina of in een aparte campagne. De toezichthouder en andere organisaties communiceren over beschermingsmogelijkheden vanuit hun eigen rol. Zo blijft duidelijk wie wat zegt en met welk doel. De scheiding geldt ook voor de plaatsing: een beschermend bericht staat niet onder, naast of in een reclame-uiting van een aanbieder. Dat maakt voor een lezer of kijker direct zichtbaar welke boodschap commercieel is en welke informatief bedoeld is, ook bij een vluchtige blik op de pagina of het scherm.
De standpunten in het debat:
- Critici: zichtbaarheid van merken kan gewenning en bereik onder jongeren vergroten.
- Voorstanders: sponsoring levert inkomsten op voor clubs en evenementen.
- Toezichthouder en wetgever: duidelijke grenzen aan inhoud, doelgroep en vorm.
Reclame en sponsoring herkennen als kijker
Een kijker kan reclame herkennen aan een duidelijke afzender en een boodschap, sponsoring aan een naam of logo bij een club of evenement. Wat de regels vereisen, is dat reclame geen rolmodellen gebruikt, zich niet richt op de leeftijdsgroep van 18 tot 23 jaar en niet is gecombineerd met boodschappen over verantwoord spelen. Online sponsoring door vergunninghouders is niet meer toegestaan, en dat geldt ook voor sport. Een uiting die daar niet mee strookt, roept vragen op over de herkomst ervan. De toezichthouder neemt meldingen aan over aanbod dat zich niet aan de regels lijkt te houden, ook anoniem, zodat een kijker niet voor de naleving hoeft in te staan.
Bij een uiting zijn deze vragen een bruikbare korte controle:
- Wie is de afzender en is dat duidelijk?
- Gaat het om reclame of om een naamvermelding bij een club?
- Is er een rolmodel te zien, zoals een influencer of topsporter?
- Is de reclame vermengd met een boodschap over verantwoord spelen?
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen reclame en sponsoring?
Reclame is een boodschap die een product of dienst onder de aandacht brengt. Sponsoring is een afspraak waarbij een organisatie een club of evenement steunt in ruil voor het tonen van de eigen naam.
Sinds wanneer geldt het sponsoringverbod?
Sponsoring door online kansspelaanbieders is sinds 1 juli 2025 verboden, ook in de sport.
Wie mag niet in reclame voor online kansspelen voorkomen?
Rolmodellen zoals influencers, (oud-)topsporters en modellen mogen niet worden ingezet. Ook mag de reclame zich niet richten op 18- tot 23-jarigen.
Waarom mogen verantwoord-spelenboodschappen niet in reclame zitten?
De twee boodschappen worden gescheiden gehouden, zodat een waarschuwing of tip niet als onderdeel van een aanbieding wordt gelezen.
Sinds wanneer is ongerichte reclame verboden?
Ongerichte reclame voor online kansspelen is sinds 1 juli 2023 verboden.
Leave a Reply